languages

virtualtrener

Źródłem wody dla organizmu są produkty spożywcze, które wykazują duże różnice w jej zawartości.

Tłuszcze i cukier prawie nie zawierają wody, natomiast mąka zawiera do 12%, chleb około 40%, mięso 70%. W warzywach i owocach znajduje się około 90% wody. Również napoje, jak herbata, kawa, soki i napoje gazowane, są źródłem wody dla ustroju. Poza tym źródłem wody jest "woda metaboliczna" powstająca w organizmie w procesach utleniania tłuszczów, białek i cukrowców. Utlenianie 100 g tłuszczudostarcza od 90 do 100 g wody, 100 g cukrowców od 55 do 65 g wody, białek od 40 do 45 g wody. Średnio w ciągu doby powstaje około 300 g wody z przemian ustrojowych (metabolicznej). Dobowe zapotrzebowanie organizmu na wodę wynosi przeciętnie 2800 g i zależy od nawyków żywieniowych, sezonowości, rodzaju wykonywanej pracy. Straty wody w ciągu doby konieczne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu winny być zbilansowane z podażą. W przeciwnym razie zostaje zachwiana równowaga wodna i jonowa.

Dobowy bilans wodny zdrowego dorsłego człowieka:

Zawartość sodu, potasu i chloru w surowicy krwi:

Organizm traci wodę przez skórę (pot), płuca, przewód pokarmowy i nerki (mocz). Strata wody przez pot jest ważnym mechanizmem regulowania gospodarki cieplnej ustroju. W normalnych warunkach człowiek dorosły traci przez skórę do 600 ml wody na dobę. Powietrze wydechowe jest prawie całkowicie nasycone wodą i z tego tytułu organizm traci do 550 ml wody. Przewód pokarmowy wydala nieduże ilości wody z kałem, bo około 150 ml na dobę. Najwięcej wody ustrój wydala z moczem bo około 1,5 litra na dobę.

Woda a elektrolity w ustroju człowieka

Omówimy rozmieszczenie elektrolitów w płynach ustroju oraz ich podstawowe znaczenie:

• Sód w ustroju człowieka może być wymieniany i nie wymieniany. Część sodu niewymienna jest głównie częścią jego ogólnej ilości w głębokich częściach tkanki kostnej, trudno dostępnej dla wymiany. Sód jest typowym kationem płynu pozakomórkowego. Sód wymienny stanowi około 70% całkowitej jego ilości z czego w osoczu krwi znajduje się około 16%. Sód związany jest przeważnie z chlorem jako chlorek sodu. Cały nadmiar chlorku sodowego (NaCl) jest wydalany przez nerki. W kale znajduje się 1 do 2% ogólnej ilości wydalanego Na⁺ i Cl^-; oraz 6 do 10% potasu (K⁺).
• Potas w organizmie człowieka znajduje się w ilości około 120 g. Cała prawie ilość zlokalizowana jest w płynie wewnątrzkomórkowym, a jedynie 1 do 2% znajduje się w płynie zewnątrzkomórkowym.
• Ilość chlorków w organizmie wynosi około 82 g. 70% tej ilości znajduje się w płynie zewnątrzkomórkowym.

Tabele ilustrują stężenie elektrolitów w różnych płynach w mmol/litr (wg Angielskiego):

Zachowanie stałej ilości i rozmieszczenie elektrolitów w ustroju jest warunkiem prawidłowej funkcji komórek. Szczególnie ważna jest rola wymienionych elektrolitów dla utrzymania pobudliwości komórek, aktywności enzymów. Chlorek sodowy nadto jest podstawowym związkiem decydującym o osmolarności płynu zewnątrzkomórkowego, a sole potasowe mają istotne znaczenie w utrzymaniu ciśnienia osmotycznego płynu wewnątrzkomórkowego. Tak sód, jak i potas biorą udział w osmotycznym wiąwmiu wody wraz z innymi składnikami elektrolitowymi płynów ustrojowych.

Również zaburzenia w gospodarce wodnej ustroju są związane z gospodarką elektrolitową. Utrata lub pobór z zewnątrz wody wolnej od elektrolitów lub zwiększona podaż elektrolitów, lub ich utrata, prowadzą do zachwiania homeostazy składu elektrolitowego płynu pozakomórkowego.

lista artykułów

góra strony